Een fiets uitgerust met handwatten

Handwatten zijn zachte omhulsels die over de normale handvatten van het  stuur geschoven worden. Deze handwatten nodigen de fietser uit om het stuur zachtjes vast te houden. Het zachtjes (in vergelijking met stevig) vasthouden van het stuur heeft twee onmiddellijke gevolgen, en zorgt op langere termijn voor een verandering in de rijstrategie. De twee onmiddellijke gevolgen zijn de volgende:

  1. De fietser kan beter kleine krachten op het stuur waarnemen. Die krachten ontstaan doordat de fiets naar links of naar rechts helt, en zijn een teken dat de fietser moet reageren als hij rechtdoor wil blijven rijden.
  2. De fietser kan slechts kleine krachten op het stuur uitoefenen. Dit is echter meestal geen probleem omdat er slechts hele kleine krachten nodig zijn om het stuur te laten draaien en de fiets te laten kantelen.

Deze twee onmiddellijke gevolgen beïnvloeden op langere termijn de rijstrategie van de fietser. Immers, hoe zachter het contact met het stuur, hoe meer de fietser gebruik moet maken van verplaatsingen van zijn lichaamsgewicht om de fiets rechtop te houden. In de meest extreme situatie rijdt de fietser met losse handen, en wordt de fiets uitsluitend rechtop gehouden door verplaatsingen van zijn lichaamsgewicht. Deze verandering van rijstrategie houdt ook in dat de fietser leert om zijn zwaartepunt boven het kantelpunt van de fiets te houden. Veel fietsers hebben hun zwaartepunt naast het kantelpunt en compenseren dit door (tegen) te sturen in de juiste richting. Deze fietsers zijn dus afhankelijk van hun stuur om rechtdoor te rijden. Door te leren fietsen met een zachte aanraking van het stuur (hetgeen uitgenodigd wordt door de handwatten), leren ze hun zwaartepunt boven het kantelpunt te houden.

Bij een eerste gebruik van de handwatten wordt de fietser aangeraden ze plat te knijpen. De ervaring bij het fietsen is dan ongeveer dezelfde als bij gewone harde handvatten. Naarmate men meer vertrouwt raakt met de handwatten, kan men ze meer laten ontspannen. De uiteindelijke situatie is die waarbij de handen zó zachtjes op de handwatten liggen, dan men bijna met losse handen kan rijden. In deze situatie ervaart de fietser hoe weinig hij maar tegen het stuur moet drukken om de fiets overeind te houden en in de gewenste richting te sturen.

Met platgeknepen handwatten
Met de handen ontspannen op de handwatten